संयुक्त राज्य अमेरिकाले मध्यपूर्व युद्ध अन्त्यका लागि इरानलाई १५–बुँदे योजना पठाएको खुलेको छ। न्युयोर्क टाइम्सले स्रोतलाई उद्धृत गर्दै लेखेअनुसार अमेरिकाले पाकिस्तानमार्फत इरानसमक्ष १५ बुँदे योजना पेस गरिएको दाबी गरिएको हो ।
यो कदम अमेरिकी प्रशासनको आर्थिक प्रभाव र युद्धबाट निस्कनको प्रयासको संकेत भएको उल्लेख गरिएको छ । यो योजना पाकिस्तानमार्फत इरानमा पुगेको भए पनि, यसलाई कति व्यापक रूपमा इरानी अधिकारीहरूले हेरेका छन् वा वार्ताका आधारका रूपमा स्वीकार गर्ने सम्भावना छ कि छैन भन्ने स्पष्ट छैन ।
साथै, इजरायल, जसले अमेरिकासँग मिलेर इरानमाथि बमबारी गर्दै आएको छ, यस प्रस्तावसँग सहमत छ कि छैन भन्ने कुरा पनि प्रष्ट छैन ।
यो योजना इरानको ब्यालेस्टिक मिसाइल र आणविक कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्ने कुरा अधिकारीहरूले बताएका छन्। हालसम्म इजरायल र अमेरिकाले इरानका मिसाइल, लन्चर र उत्पादन केन्द्रहरूलाई लक्षित गर्दै बमबारी गर्दै आएका छन्।
युद्ध सुरु भएदेखि इरानले इजरायल र छिमेकी अरब राष्ट्रहरूमा मिसाइल प्रहार गर्न जारी राखेको छ र ४४० किलो उच्च समृद्ध यूरेनियम अझै आफ्नो नियन्त्रणमा राखेको छ।
योजना अनुसार, समुद्री मार्गहरू पनि समेटिएका छन्। युद्ध सुरु भएदेखि इरानले होर्मुज स्ट्रेटमा अधिकांश पश्चिमी जहाजहरूलाई रोक्दै आएको छ, जसले तेल र प्राकृतिक ग्यासको विश्वव्यापी आपूर्ति प्रभावित बनाएको छ।
पाकिस्तानको सेना प्रमुख फील्ड मार्शल सैयद आसिम मुनिर मुख्य मध्यस्थकर्ताका रूपमा देखा परेका छन्। उनले इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बघेर घालिबाफसँग सम्पर्क गरेका छन् र पाकिस्तान वार्ताका लागि स्थल बन्न तयार रहेको जनाएको छ।
इरानले तत्काल प्रतिक्रिया दिन कठिनाइ भोग्न सक्ने देखिन्छ। उच्च इरानी अधिकारीहरू आन्तरिक रुपमा संवाद गर्न संघर्ष गरिरहेका छन् र व्यक्तिगत भेट हुँदा इजरायलले बमबारी गर्न सक्ने चिन्ता गर्दै छन्।
यसैबीच, अमेरिकी प्रशासन वार्ता गर्न इच्छुक देखिएको छ। यो राष्ट्रपति ट्रम्प हालको इरानी शासनलाई केही कमजोर तर वार्तालायक अवस्थामा छोड्न इच्छुक हुन कि भन्ने संकेत देखिएको छ ।
अमेरिका–इजरायलको आक्रमणबाट इरानमा अहिलेसम्म ३ हजारभन्दा बढी जनाको मृत्यु भइसकेको अमेरिकास्थित ह्युमन राइट्स एक्टिभिस्ट न्युज एजेन्सी (एचआरएएनए) ले जनाएको छ।
साथै इरानले गरेका आक्रमणका कारण इजरायल तथा अमेरिकी आधार रहेका खाडीका मुलुकहरूमा पनि मानवीय तथा भौतिक क्षति भएको छ।
प्रतिक्रिया